ChatGPT, Gemini, Copilot ve Claude karşılaştırıldı! Sağlık Sorularını Yapay Zekâya Soranlar Dikkat!
Sağlıkla ilgili sorularına ChatGPT ve benzeri yapay zekâ uygulamalarından yanıt arayanların sayısı artarken, bu yanıtların ne kadar güvenilir ve anlaşılır olduğu önemli bir soru hâline geliyor. Kocaeli Sağlık ve Teknoloji Üniversitesi (KOSTÜ) akademisyenlerinin de yer aldığı bilimsel araştırma, dört popüler yapay zekâ uygulamasını karşılaştırarak önemli bir gerçeğe dikkat çekti: Yapay zekânın doğru bilgi vermesi, o bilginin herkes tarafından kolayca anlaşılabildiği anlamına gelmiyor.
Yapay zekâ sağlık konusunda ne kadar güvenilir?
Günümüzde birçok kişi, doktora gitmeden önce sağlık sorunları hakkında bilgi edinmek için yapay zekâ uygulamalarına başvuruyor. ChatGPT, Gemini, Microsoft Copilot ve Claude gibi sistemler, karmaşık tıbbi konuları saniyeler içinde açıklayabiliyor. Ancak bu yanıtların doğruluğu kadar, herkes tarafından anlaşılabilir olması da büyük önem taşıyor.
Kocaeli Sağlık ve Teknoloji Üniversitesi (KOSTÜ) araştırmacılarının gerçekleştirdiği bilimsel çalışma, yapay zekâ tarafından sunulan sağlık bilgilerinin güvenilirliğini, kalitesini ve anlaşılabilirliğini karşılaştırmalı olarak inceledi.
Journal of Imaging Informatics in Medicine dergisinde yayımlanan araştırmada, diş hekimliğinde kullanılan üç boyutlu görüntüleme yöntemi konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (KIBT) hakkında hastaların sıklıkla sorduğu 20 soru ele alındı.
Bu sorular ChatGPT-4o, Gemini Advanced, Microsoft Copilot ve Claude Sonnet 4 uygulamalarına yöneltildi. Üretilen yanıtlar; bilgi kalitesi, güvenilirlik, okunabilirlik ve hastaların verilen bilgiler doğrultusunda nasıl hareket edebileceğini anlayabilmesi açısından bilimsel ölçütlerle değerlendirildi.
En önemli bulgu: Doğru bilgi her zaman anlaşılır bilgi değil
Araştırmanın dikkat çekici sonuçlarından biri, yapay zekâ uygulamalarının genel olarak doğru ve kapsamlı bilgiler sunabilmesine rağmen bu bilgilerin her zaman kolay anlaşılır olmaması oldu. Özellikle ayrıntılı tıbbi açıklamalar yapan bazı sistemlerin, hastaların sağlık okuryazarlığı düzeyini aşabilecek karmaşık ifadeler kullandığı belirlendi.
Bu durum, sağlıkla ilgili önemli bir soruyu gündeme getiriyor: Bir yapay zekâ uygulaması bilimsel açıdan doğru bilgi verse bile, hasta bu bilgiyi yeterince anlayamıyorsa ne kadar faydalı olabilir?
Araştırma, sağlık iletişiminde yalnızca bilgi doğruluğunun değil, kullanılan dilin sadeliğinin ve açıklamaların hasta açısından uygulanabilir olmasının da önemli olduğunu ortaya koydu.
ChatGPT, Gemini, Copilot ve Claude karşılaştırıldı
Araştırmada dört yapay zekâ uygulamasının farklı alanlarda öne çıktığı görüldü.
ChatGPT-4o, genel bilgi kalitesi açısından yüksek puanlar alırken yanıtlarının dilsel olarak daha karmaşık olabildiği belirlendi. Gemini Advanced, bilgi güvenilirliğini değerlendiren DISCERN ölçeğinde en yüksek ortalama puanı elde etti. Microsoft Copilot ise daha sade ve okunabilir yanıtlar sunmasına rağmen bazı klinik ayrıntıları daha sınırlı aktardı.
Claude Sonnet 4'ün performansı da değerlendirilen ölçütlere göre farklılık gösterdi.
Araştırmada hiçbir yapay zekâ uygulamasının bilgi kalitesi, güvenilirlik, okunabilirlik ve hasta odaklı iletişim ölçütlerinin tamamında tutarlı biçimde en uygun sonuçları sağlayamadığı belirlendi. Bu bulgular, kullanıcıların yapay zekâdan aldıkları sağlık bilgilerini yalnızca açıklamanın ayrıntılı veya ikna edici olmasına bakarak değerlendirmemesi gerektiğine işaret ediyor.
Yapay zekânın kaynak göstermesi tek başına yeterli değil
Araştırmanın öne çıkardığı bir diğer konu, yapay zekâ tarafından sunulan bilgilerin kaynakları oldu.
Bazı uygulamaların yanıtlarında daha fazla bilimsel kaynak veya dış bağlantı sunduğu görülürken, araştırmacılar kaynak gösterilmesinin tek başına güvenilirlik anlamına gelmediğine dikkat çekti. Yapay zekâ tarafından oluşturulan referansların eksik, hatalı veya doğrulanamaz olabileceği vurgulandı.
Dolayısıyla özellikle sağlıkla ilgili önemli kararlar söz konusu olduğunda, yapay zekânın sunduğu bilgilerin sağlık profesyonelleri tarafından değerlendirilmesi önem taşıyor.
Diş röntgeni ve radyasyon konusunda doğru bilgilendirme önemli
Araştırmanın odaklandığı konik ışınlı bilgisayarlı tomografi, diş hekimliğinde çene ve diş yapılarının üç boyutlu görüntülenmesini sağlayan bir yöntem olarak kullanılıyor.
İmplant planlaması, ortodontik değerlendirmeler ve çeşitli ağız, diş ve çene hastalıklarının incelenmesinde yararlanılan bu yöntem, iyonlaştırıcı radyasyon içeriyor.
Bu nedenle hastalar, görüntüleme işleminin gerekliliği, radyasyon dozu, olası riskleri ve diğer röntgen yöntemlerinden farkları hakkında bilgi edinmek isteyebiliyor.
Kocaeli Sağlık ve Teknoloji Üniversitesi (KOSTÜ) akademisyenleri, bu tür konularda yapay zekânın sunduğu açıklamaların anlaşılır, güvenilir ve klinik açıdan uygun olmasının önemini gösterdi.
Yapay zekâ doktora alternatif değil, destekleyici bir araç
Araştırmanın temel sonuçlarından biri, yapay zekâ uygulamalarının hasta bilgilendirmesinde yararlı bir destek aracı olabileceği ancak sağlık profesyonellerinin yerini almaması gerektiği oldu.
Çalışmada, yapay zekâ yanıtlarının hastaların bireysel sağlık durumlarını ve klinik risklerini her zaman yeterli ayrıntıyla değerlendiremeyebileceğine dikkat çekildi.
Bu nedenle yapay zekâdan edinilen bilgilerin tanı veya tedavi kararlarında tek başına kullanılmaması; özellikle radyasyon, görüntüleme gerekliliği ve tedavi seçenekleri gibi konularda uzman görüşünün esas alınması gerektiği vurgulandı.
Kocaeli Sağlık ve Teknoloji Üniversitesi, sağlık ve yapay zekâ araştırmalarına akademik katkı sundu. Melisa Öçbe, Hülya Çerçi Akçay, Eda Sır, Çağan Taş ve Rana Erbalta tarafından hazırlanan araştırma, sağlık alanında yapay zekâ kullanımının yalnızca teknolojik performans açısından değil, hasta güvenliği ve sağlık okuryazarlığı açısından da değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koydu.
Kocaeli Sağlık ve Teknoloji Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi’nin çalışması, yapay zekâ destekli sağlık iletişiminin geliştirilmesine yönelik bilimsel tartışmalara katkı sunuyor.
Araştırma, Üniversitemizin sağlık teknolojileri ve yapay zekâ alanlarıyla ilişkili akademik çalışmalarına somut bir örnek oluştururken, gelecekte geliştirilecek hasta bilgilendirme sistemlerinde anlaşılır dil, doğrulanabilir kaynaklar ve uzman denetiminin önemine dikkat çekiyor.
Kısaca: Araştırma bize ne söylüyor?
Yapay zekâ her zaman kolay anlaşılır konuşmuyor. Doğru bilgiler bile karmaşık tıbbi ifadeler nedeniyle hastalar için zor anlaşılabilir olabiliyor.
Dört uygulama farklı güçlü ve zayıf yönler gösterdi. ChatGPT-4o, Gemini Advanced, Copilot ve Claude tüm değerlendirme alanlarında aynı performansı sergilemedi.
Kaynak göstermek doğruluk garantisi değil. Yapay zekânın verdiği bilimsel referanslar da kontrol edilmeli.
Sağlık kararlarında uzman görüşü önemli. Yapay zekâ bilgilendirme amacıyla kullanılabilir ancak hekimin değerlendirmesinin yerini almamalı.
Sık Sorulan Sorular
ChatGPT sağlık sorularına güvenilir yanıtlar veriyor mu?
Araştırmaya göre ChatGPT-4o, incelenen diş hekimliği görüntüleme sorularında genel olarak kaliteli bilgiler sundu. Ancak bazı yanıtların karmaşık olması ve kaynak gösterimindeki sınırlılıklar, uzman doğrulamasının önemini ortaya koydu.
Sağlık konusunda hangi yapay zekâ daha başarılı?
Araştırmada tek bir uygulama tüm alanlarda en iyi sonucu vermedi. ChatGPT-4o genel kalite, Gemini Advanced ise DISCERN güvenilirlik puanı açısından öne çıktı. Bu sonuçlar araştırmanın yapıldığı döneme ve incelenen KIBT sorularına özgüdür.
Yapay zekâ doktorun yerini alabilir mi?
Araştırma, yapay zekâ sohbet robotlarının hasta eğitimini destekleyebileceğini ancak profesyonel sağlık danışmanlığının yerine geçmemesi gerektiğini vurguluyor.
Araştırma kimler tarafından gerçekleştirildi?
Çalışma, Kocaeli Sağlık ve Teknoloji Üniversitesi araştırmacıları; Doç. Dr. Melisa Öçbe, Doç. Dr. Hülya Çerçi Akçay, Dt. Eda Sır, Dt. Çağan Taş ve Rana Erbalta tarafından gerçekleştirildi.
#KOSTÜ #KocaeliSağlıkveTeknolojiÜniversitesi #YapayZeka #SağlıktaYapayZeka #YapayZekaAraştırmaları #ChatGPT #Gemini #Copilot #Claude #DişHekimliği #DijitalSağlık #SağlıkTeknolojileri #BilimselAraştırma #AkademikAraştırma #HastaGüvenliği #SağlıkOkuryazarlığı #DişRöntgeni #TıbbiGörüntüleme #DigiKOSTÜ
